Friday, March 9, 2012

Ευγνωμοσύνη

Αν σηκώθηκες σήμερα το πρωί με περισσότερη υγεία παρά αρρώστια, είσαι πιο προνομιούχος από περισσότερους από ένα εκατομμύριο ανθρώπους που δεν θα επιζήσουν μέχρι τη Κυριακή.


Αν δεν έχεις ζήσει ποτέ τον κίνδυνο της μάχης, την μοναξιά της φυλάκισης, την αγωνία των βασανιστηρίων η την πείνα, είσαι σε καλύτερη μοίρα από 500 εκατομύρια ανθρώπους στον κόσμο.


Αν μπορείς να πας στην εκκλησία, δίχως τον φόβο της τιμωρίας, της σύλληψης, των βασανιστηρίων η του θανάτου, είσαι πιο καλύτερα από τρία δισεκατομύρια ανθρώπους στη γη.


Αν έχεις φαγητό στο ψυγείο στου, ρούχα πάνω σου, μια στέγη πάνω από το κεφάλι σου και ένα μέρος να κοιμηθείς, είσαι πιο πλούσιος από το 75% των κατοίκων της γης.


Αν έχεις χρήματα στην τράπεζα, μέσα στο πορτοφόλι σου, και μπορείς να αφήσεις ψιλά σε ένα πιατάκι κάπου, είσαι ανάμεσα στο 8% των πιο πλούσιων ανθρώπων της γης.


Αν οι γονείς σου ζουν και είναι  ακόμα παντρεμένοι, είσαι πολύ σπάνιος.


Αν σηκώνεις το κεφάλι σου με χαμόγελο και είσαι πραγματικά ευγνώμων, είσαι προικισμένος, επειδή η πλειονότητα των ανθρώπων μπορεί να το κάνει, αλλά οι περισσότεροι δεν το κάνουν.


Αν μπορείς να κρατήσεις το χέρι κάποιου, να τους αγκαλιάσεις αλλα ακόμα να τους αγγίξεις στον ώμο, έχεις χαρισματική ψυχή επειδή μπορείς να προσφέρεις ένα θεραπευτικό χάδι.


Αν διαβάζεις αυτή την εγγραφή, ήδη έχεις μια διπλή ευλογία. Πρώτα επειδή κάποιος σε σκέφτεται τούτη την ώρα και ακόμα παραπέρα, είσαι πιο προνομιούχος από δύο δισεκατομύρια ανθρώπους που δεν μπορούν να διαβάσουν καθόλου.


Τι έχεις να πεις τώρα;

Thursday, March 8, 2012

Γυναίκα

"Μαμά γιατί κλαις;" την ρώτησε ο γιος της
"Επειδή είμαι γυναίκα" του απάντησε εκείνη
"Δεν καταλαβαίνω" διαμαρτυρήθηκε ο μικρός
Η μητέρα του τον αγκάλιασε και του είπε
"και ποτέ δε θα μάθεις.."
Ο μικρός απευθύνθηκε στον πατέρα του
"Μπαμπά η μαμά γιατί κλαίει δίχως λόγο;"
Το μόνο που του είπε εκείνος ήταν πως
"Ολες οι γυναίκες κλαίνε δίχως λόγο"
Ο μικρός μεγάλωσε και έγινε άνδρας αλλά ακόμα δεν είχε μάθει γιατί κλαίνει οι γυναίκες
Τελικά αποφάσισε να ρωτήσει το Θεό
"Γιατί Θεέ μου οι γυναίκες κλαίνε τόσο εύκολα;"
"Οταν δημιούργησα τη γυναίκα" είπε ο Θεός " έπρεπε να είναι τέλεια. Έτσι δημιούργησα τους ώμους της αρκετά δυνατούς ώστε να αντέχουν το βάρος του κόσμου αλλά ταυτόχρονα να είναι απαλοί ώστε να δίνουν παρηγοριά. Της έδωσα ψυχική δύναμη για να αντέχει τη γέννα αλλά και την απόρριψη που θα δεχθεί αργότερα από τα παιδιά της. Της έδωσα δύναμη ώστε να προχωρά ακόμα κι όταν όλοι τα έχουν  παρατήσει, να συνεχίσει να προσφέρει στην οικογένεια της παρόλη την αρρώστια και τη γκρίνια. Της χάρισα την ευαισθησία να αγαπά τα παιδιά της κάτω από όλες τις συνθήκες, ακόμα κι αν αυτά την έχουν πληγώσει πολύ άσχημα. Αυτή η ίδια η ευαισθησία βοηθά τα παιδιά της να εξορκίζουν τους φόβους και της αγωνίες τους.  Της έδωσα δύναμη να αντέχει τα σφάλματα του άνδρα της, την ώρα που την δημιούργησα από το πλευρό του για να προστατεύει τη καρδιά του. Της έδωσα σοφία να γνωρίζει οτι ενώ ο καλός σύζυγος ποτέ δεν θα τη πληγώσει ωστόσο μερικές φορές δοκιμάζει τις αντοχές της να σταθεί στο πλάι του δίχως να παραπατά.
Της έδωσα να έχει ένα δάκρυ, να είναι αποκλειστικά δικό της να το χρησιμοποιεί όποτε χρειάζεται. Είναι η μοναδική της αδυναμία. Είναι ένα δάκρυ για όλη την ανθρωπότητα.


Πηγή: Από την θάλασσα της ανθρώπινης εμπειρίας που φιλοξενεί το διαδίκτυο.

Wednesday, March 7, 2012

Ληστεία

" Στείλε μου ο,τι έχεις", της είπε βιαστικά στο τηλέφωνο.
Δεν πρόλαβε να ρωτήσει τίποτα άλλο.
Της το έκλεισε βιαστικά.
Εκείνη πήγε να τον καλέσει ξανά στο κινητό.
Ξαφνικά ακούει την σιωπή να γκρεμίζεται με πάταγο στα πόδια της. Δαίμονες του παραμυθιού δυο μαυροφορεμένοι  εισβάλλουν στα πελώρια μάτια της. Τα κυριεύουν. Πάγος και φωτιά γίνονται ένα. Κάνει να σαλέψει η ψυχή, να πάρει ανάσα η καρδιά. Οι επόμενες στιγμές ακροπατούσαν στο πουθενά.
"Δώσε ό,τι έχεις",  μούγκρισε η κάνη ενός όπλου.
Επειδή τα πόδια της βυθίζονταν στην απόγνωση, τα αυτιά της δεν άκουσαν την προσταγή.
Τι είχε να δώσει;
Της ζητούσαν. Από μικρή.  Ο πατέρας. Στην σκιά του ο μικρός της αδερφός. Στην σκιά του η μητέρα της. Εκείνη όμως, ας ήταν η μικρότερη, ήταν για όλους. Τι ρόλος παράξενος. Ποιος τους μοιράζει  ερήμην;
"Γρήγορα!" , είπε ο πιο ψηλός και έκανε ένα βήμα προς την ταμειακή μηχανή.
Ο άλλος, άνοιξε την βιτρίνα.
Έριξε μια ματιά στο δρόμο. Οι περαστικοί ήταν ακόμα περαστικοί. Τι άχαρο! Τι επικίνδυνο! Τι μοναχικό! Τα βλέμματα φευγάτα. Όχι σαν χάδι, μα διάφανα. Χειραψία με τον θάνατο.  Να καλέσει για βοήθεια; Οι διαβάτες θα διαβούν γρηγορότερα. Η μοναξιά βασιλεύει και κυβερνά με σύνεση.
Στην ταμειακή δεν βρήκαν πολλά. Πως να χωρέσουν της ψυχής οι καταθέσεις σε μερικές μεταλλικές θήκες;
"Που τα έχεις;" της πέταξε μια πάνινη σακούλα.
Μυρωδιά σάπιου της έκλεισε την μύτη.
Όταν ήταν μικρή, είχε βρει έξω από το σπίτι τους μια τέτοια σακούλα με μια πεθαμένη γάτα μέσα. Της είχε κάνει εντύπωση το κεφάλι της γάτας. Της φάνηκε ότι χαμογελούσε.
Μα χαμογελούν και οι γάτες; την είχε κοροϊδέψει ο πατέρας.  Από εκείνο το περιστατικό μόνο η μυρωδιά της είχε μείνει. Και μια ανακατωσούρα στο στομάχι. Για τον πατέρα.
Πιο γρήγορα, πρόσταξε ο ένας στον άλλο και κοίταξαν τα ρολόγια τους.
Αισθάνθηκε  την ζάλη. Το ανακάτωμα. Της έπεσε κάτω η σακούλα. Ούτε που έδωσε σημασία. Η ζωή της είχε πέσει ακόμα πιο κάτω.
Πόσο χαμηλά ήταν ο Θεός; Μόνο Εκείνος θα μπορούσε πια να την μαζέψει. Εκείνη δεν είχε καθόλου διάθεση. Ούτε και δύναμη.  Ένιωσε το μπράτσο της να πονά.
Ο ψηλός με τα μαύρα την σήκωσε από το πάτωμα. Όχι δεν ήταν ο Θεός.
Και αυτή δεν ήταν η ζωή της.
Την έστησε στον τοίχο.
"Η τώρα η ποτέ," της είπε και κόλλησε την κάνη στο μέτωπό της.
Αέρας που δρόσισε την αντάρα της. Επιτέλους μια επιλογή.  Φώτισε το πρόσωπό της.
Ο καθρέφτης πίσω της, πήρε το χρώμα της ζωής της.
Κατακόκκινος.


 


Από το βιβλίο "Μικρασίας Έρως"

Monday, March 5, 2012

Ογδόντα

«Εμαθα πήγες στον γιατρό, είναι αλήθεια;» με ρώτησε ο γείτονας μου. Συνομίληκος.
«Πήγα, ναι» του λέω. «Εχθές.»
«Γιατί; Τι έχεις;» με κοιτά με ενδιαφέρον. Ίσως και κάποιο φόβο…. δεν ξέρω…
«Τι να σου πω…δεν κατάλαβα» του απαντώ «Με είχε βάλει να κάνω κάποιες εξετάσεις την περασμένη εβδομάδα και εχθές πήγα για τις απαντήσεις.
«Και;»
«Ε, για την ηλικία σου καλές είναι» μου είπε.
«Για εξηντάρη καλές θα είναι» γέλασε ο φίλος μου
Γέλασα κι εγώ.
«Αυτό είναι;» με ξαναρωτά.
«Οχι. Τον ρώτησα αν θα ζήσω μέχρι τα ογδόντα.»
«Μπα; Και;»
«Με ρώτησε αν καπνίζω, αν πίνω, αν παίρνω ναρκωτικά, δυνατά φάρμακα. Του απάντησα πως δεν κάνω τίποτα απο΄αυτά. Ύστερα με ξαναρώτησε αν τρώω λιπαρά πολλά. Του αρνήθηκα, επειδή ο προηγούμενος γιατρός μου είπε οτι είναι πολύ επιβλαβή για την υγεία μου»
«Συγχαρητήρια!» εκανε ο φίλος.
«Στην συνέχεια» τον έκοψα εγώ «με ρώτησε αν περπατώ, αν κάνω ποδήλατο, παίζω γκόλφ κάτω από τον ήλιο. Του απάντησα αρνητικά. Του είπα οτι αποφεύγω τον ήλιο όσο μπορώ. Μετά με ρώτησε αν παίζω τυχερά παιχνίδια με πάθος, αν οδηγώ γρήγορα αυτοκίνητα, αν ερωτοτροπώ πολύ. Και πάλι του είπα με εμφαση οτι δεν κάνω τίποτα από αυτά.»
«Ε, τότε» με έπιασε από τον ώμο ο γιατρός » τι σε νοιάζει αν θα ζήσεις μέχρι τα ογδόντα;»

Sunday, March 4, 2012

Στάση απέναντι στη ζωή

Ο Μιχάλης είναι από τους τύπους που δεν τους αντέχεις για πολύ. Ιδίως ,αν είσαι άνθρωπος μίζερος, τότε σίγουρα τα νεύρα σου θα τα τσακίσει
Πάντα θα βρει να σου πει κάτι το θετικό, σε ο,τι κι αν σου συμβαίνει.
Αφού λοιπόν τον παρακολούθησα για λίγο, για να βεβαιωθώ, αποφασίζω να τον ρωτήσω πως τα καταφέρνει και πάντα βλέπει τη ζωή τόσο θετικά. Μου λέει λοιπόν:
Το πρωί που ξυπνώ, λέω στον εαυτό μου: " Μιχάλη έχεις δύο επιλογές, η να είσαι καλά ή να είσαι χάλια. Έτσι διαλέγω να είμαι καλά. Επιλέγω να μην είμαι το θύμα αλλά να διδάσκομαι από τις καταστάσεις
" Τα πάντα είναι θέμα επιλογών", μου λέει. "Τα γεγονότα από μόνα τους δεν έχουν καμιά σημασία. Εκείνο που τα κάνει σημαντικά ή όχι είναι η στάση μας απέναντί τους".
Ύστερα από αυτή τη κουβέντα, χαθήκαμε με τον Μιχάλη.
Κάποια χρόνια πέρασαν και μια μέρα έμαθα ότι είχε πάθει ένα σοβαρό ατύχημα. Ενώ εργαζόταν για να τοποθετήσει μια δορυφορική κολόνα, έπεσε από ύψος 20 μέτρων. 18 ώρες χειρουργείο, αρκετές εβδομάδες στην εντατική.
Όταν βγήκε άφησα να περάσει ένα εξάμηνο και πήγα να τον δω.
Μέσα σε όλα, τον ρώτησα τι του πέρασε από το μυαλό την ώρα που έπεφτε.
Μου είπε: "η κόρη μου που θα γεννιόταν σε λίγο καιρό. Όταν ήμουν πεσμένος στην άσφαλτο σκέφτηκα ότι είχα δύο επιλογές: να ζήσω ή να πεθάνω. Αποφάσισα να ζήσω. Οι νοσηλευτές ήταν όλοι υπέροχοι, μου είπε. Μόνο, όταν είδα στα πρόσωπά τους την έκφραση που είχαν μετά την αξονική, τότε τρόμαξα.
Ανάμεσά τους, συνέχισε, ήταν μια μεγαλόσωμη νοσοκόμα που μου φώναξε δυνατά. Μέσα σε όλα με ρώτησε αν ήμουν αλλεργικός σε κάτι. Οι γιατροί γύρω σταμάτησαν ό,τι έκαναν και περίμεναν την απάντησή μου για να ξέρουν πως θα συνεχίσουν.
"Και βέβαια είμαι", της απάντησα με όλη την δύναμή μου.
"Είμαι αλλεργικός στην βαρύτητα"!!
Και ενώ γελούσαν τους είπα: "Επιλέγω να ζήσω. Να με χειρουργήσετε σαν να είμαι ζωντανός και όχι σαν να είμαι πεθαμένος".
Ο Μιχάλης έζησε, χάρη στους γιατρούς και την προσωπική του στάση απέναντι στη ζωή.
Από τον Μιχάλη διδάχτηκα οτι αυτό που μετράει τελικά είναι η διάθεσή μας απέναντι στη ζωή.

Saturday, March 3, 2012

Των ψυχών

Επειδή  ένας είναι ο κόσμος ( όχι ο κόσμος των ζωντανών και ο κόσμος των ψυχών), δηλαδή δεν υπάρχουν τείχη που μας χωρίζουν από εκείνους που αγαπάμε, τούτο το Σάββατο είναι μέρα για να μας το θυμίζει.
Η αγάπη μας δεν σταματά με τον θάνατο, αλλά είναι εκείνη που μας ταξιδεύει πέρα από εκεί που ο νους αδυνατεί να περάσει. Το ταξίδι αυτό το κάνει η αγάπη μας για εκείνους που σωματικά δεν είναι κοντά μας.
Να δούμε λοιπόν μερικά από τα ήθη και τα έθιμα μας, για τούτα τα Σάββατα της Σαρακοστής. Απηχούν αυτό ακριβώς το πέρασμα να μην ξεχάσουμε πως δεν υπάρχει σύνορο για την αγάπη μας.
Πηγαίνοντας πίσω στους αρχαίους Έλληνες, αυτή ήταν μια εποχή γιορτής για την αναμονή της άνοιξης. Παραδόξως, αυτή η γιορτή περιελάμβανε τελετουργικά αφιερωμένα και στην "νέα ζωή" (το μπουμπούκιασμα των δέντρων, των κλημάτων, των λουλουδιών, κτλ.) και στις ψυχές των νεκρών που πίστευαν ότι ανέβαιναν στον "πάνω κόσμο" περίπου την 1η Μαρτίου. Με την ανατολή του χριστιανισμού η εκκλησία προσπάθησε να υποβιβάσει τις παγανιστικές τελετές και να τις αντικαταστήσει με χριστιανικές πρακτικές. Για αυτό, κατά την διάρκεια αυτών των ημερών βρίσκουμε την πρακτική ειδικών λειτουργιών και μνημοσύνων στα τρία Ψυχοσάββατα όπου οι άνθρωποι πηγαίνουν βρασμένο σιτάρι (κόλιβα) στην εκκλησία και τα μοιράζουν στο εκκλησίασμα μετά την λειτουργία στην μνήμη των αγαπημένων τους. Αυτά τα Σάββατα είναι τα δύο Σάββατα πριν την "Κυριακή της Απόκρεω " και την "Κυριακή της Τυρινής"και το πρώτο Σάββατο μετά την Καθαρά Δευτέρα (η μέρα των Αγ.Θεοδώρων, μην ξεχάσετε αυτήν την μέρα! Υπάρχει ενα παλιό έθιμο στο οποίο μαντεύετε ποιόν θα παντρευτείτε. Βάζετε λίγο σιτάρι κάτω από το μαξιλάρι σας και προσεύχεστε στους Αγ.Θεοδώρους να σας αποκαλύψουν τον μελλοντικό σας σύζυγο στο όνειρό σας).

Κατά τη διάρκεια της Σαρακοστής δεσπόζει η λατρεία των νεκρών με τα Ψυχοσάββατα. Το πρώτο Σάββατο, των Αγίων Θεοδώρων, είναι Ψυχοσάββατο, αφιερωμένο στους νεκρούς «πάππου προς πάππο». Φτιάχνουν κόλλυβα και τα πηγαίνουν στην εκκλησία. Κάνουν μνημόσυνα στο νεκροταφείο και προσφέρουν πίτες, κουλούρια και άλλα νηστίσιμα φαγητά στα σπίτια των γειτόνων για να συγχωρήσουν τις ψυχές των νεκρών.

Αλλωστε οι νεκροί πιστεύεται ότι βρίσκονται ήδη από την αρχή του Τριωδίου στον επάνω κόσμο. Τα πράγματα λοιπόν είναι... επικίνδυνα για τη ζωή. Ετσι πρέπει να τις καλοπιάσουν για να βοηθήσουν στην αναπαραγωγή της ζωής και στη βλάστηση της φύσης. Την ίδια περίοδο, όπως επισημαίνει η κυρία Καμηλάκη, οι αρχαίοι Αθηναίοι γιόρταζαν τα Ανθεστήρια (γιορτή των λουλουδιών και των νεκρών), οι Ρωμαίοι και οι Βυζαντινοί τα Λεμούρια, Ροσάλια ή Ρουσάλια.

Το μνημόσυνο για όλες τις ψυχές, η επίσημη εκκλησιαστική κάλυψη των λαϊκών θρησκευτικών δοξασιών δείχνουν την σημασία που δίνουν οι Κρήτες στην ενθύμηση των πεθαμένων αυτή τη περίοδο.
Το Ψυχοσάββατο λένε ότι οι ψυχές κάθονται στα δέντρα και μας βλέπουν. Αν κόψεις ένα κλαδί θα πέσουν κάτω και θα παραπονεθούνε ...; για αυτό την παραμονή και ανήμερα του Ψυχοσάββατου δεν κόβουν δέντρα. Πηγαίνουν κόλλυβα στην εκκλησία και μετά τη λειτουργία τα μοιράζουν.

Η αγάπη λοιπόν φορέας της αθανασίας μέσα στην καρδιά μας. Τι έχουμε να φοβηθούμε;
Μόνο την εκούσια λησμονιά συνοδοιπόροι μου!!!

Thursday, March 1, 2012

Για τον Μάρτη

Ο Μάρτιος είναι ο τρίτος μήνας του πολιτικού έτους. Ονομάστηκε έτσι προς τιμήν του ρωμαϊκού θεού του πολέμου Mars (δηλαδή του Άρη). Η παλαιότερη ρωμαϊκή ονομασία του Μάρτη ήταν Primus, δηλαδή Πρώτος μήνας του δεκάμηνου ρωμαϊκού έτους. Γι'αυτό η 1η Μαρτίου ονομαζόταν επίσης και Πάτριος πρωτοχρονιά και σχετιζόταν με την αρχή των πολεμικών επιχειρήσεων.
Αναφορικά με την αντιστοιχία του εν λόγω μήνα προς το αρχαίο αττικό ημερολόγιο, εν μέρει κάλυπτε τον Ελαφηβολιώνα, τον μήνα κατά τον οποίον γίνονταν οι μεγάλες θυσίες προς τιμήν της Ελαφηβόλου Αρτέμιδος.


 

 

 

Ως τον 7ο αιώνα εξακολουθούσαν να γιορτάζουν την 1η Μαρτίου με πομπές, χορούς και δώρα. Παραδοσιακά υπολείμματα είναι τα «χελιδονίσματα». Τα έψαλαν τα παιδιά πηγαίνοντας από σπίτι σε σπίτι με ένα ξύλινο χελιδόνι στολισμένο, ένώ έδιναν στη νοικοκυρά φύλλα κισσού. Το τραγούδι είναι αναγγελτικό, αλλά και μαγικο-ευετηρικό:

    Ήρθε, ήρθε χελιδόνα,
ήρθε κι άλλη μελιηδόνα.
Κάθησε και λάλησε
και γλυκά κελάδησε:
Μάρτη, Μάρτη μου καλέ,
και Φλεβάρη φοβερέ,
κι αν φλεγίσεις κι αν τσικνίσεις,
καλοκαίρι θα μυρίσεις.
Κι αν χιονίσεις κι αν κακίσεις,
πάλιν άνοιξη θ'ανθίσεις.
Θάλασσαν επέρασα και στεριάν δεν ξέχασα.
Κύματα κι αν έσχισα, έσπειρα, κονόμησα.
Έφυγα κι άφηκα σύκα και σταυρόν και θημωνίτσα.
Κι ήρθα τώρα, κι ήυρα φύτρα,
κι ηύρα χόρτα, σπαρτά, βλήτρα,
βλήτρα, βλήτρα, φύτρα, φύτρα.


Η επανάληψη των λέξεων είναι κάτι σαν ξόρκι για να προκαλέσουν τη βλάστηση.

Τον Μάρτιο ο ελληνικός λαός προσονόμασε Ανοιξιάτη (γιατί είναι ο πρώτος μήνας της Άνοιξης), Κλαψομάρτη, Γδάρτη , Πεντάγνωμο (για το ευμετάβλητο του καιρού), Βαγγελιώτη (λόγω της μεγάλης γιορτής του Ευαγγελισμού), Φυτευτή.

Οι μητέρες απ'την πρωτομηνιά δένουν στα χέρια των παιδιών τους ένα βραχιόλι από πολύχρωμες κλωστές (συνήθως κόκκινη και άσπρη κλωστή στριμμένη) που το λένε μάρτη ή μαρτιάτικο για να μην τα μαυρίσει ο ήλιος. Είναι μια μαγική προφύλαξη (ασφαλιστικός κύκλος) για τη νέα εποχική περίοδο. Ο λαός λέει χαρακτηριστικά:

«Οπόχει κόρη ακριβή τον Μάρτη Ήλιος μη τη δει».
«Ο ήλιος του Μαρτιού τρυπά το κέρατο βοδιού».
«Του Μάρτη ο ήλιος βάφει και πέντε μήνες δεν ξεβάφει».


Για το έθιμο του σειρητιού γράφει και ο Κωστής Παλαμάς:

    Ρόδιζ' η πρώτη του Μάρτη μέρα
και στο παιδάκι της η μητέρα
γελώντας πάει:
«Με μάρτη έρχομαι το λαιμό σου
να στεφανώσω σαν άγγελός σου
θα σε φυλάει.
Από χρυσάφι, προτού να φέξει,
με τι φροντίδα το έχω πλέξει.
Για το χρυσό μου!
Με κάθε χρώμα το έχω ντύσει
ουράνιο τόξο, που θα στολίσει
τον ουρανό μου!»


Με την αρχή της Άνοιξης εμφανίζονται και οι επιδημίες, αλλά και ένα σωρό ενοχλητικά ζώα και ζωύφια όπως ποντικοί, φίδια, ψύλλοι. Στο νοικοκυριό, λοιπόν, γίνονταν εποχικοί καθαρισμοί (τινάγματα ρούχων, σκουπίσματα) με επωδές:

«Όξω ψύλλοι και κοριοί, (τότε που ήταν πολλοί)
μέσα οι νοικοκυροί!»


Η λαϊκή φαντασία αποδίδει την αστάθεια του καιρού που παρατηρείται στον δύστροπο χαρακτήρα του Μαρτίου, τον οποίο και πρωσοποιεί. Σύμφωνα με μια παράδοση, λοιπόν, ο μήνας Μάρτιος έχει δύο γυναίκες: μια πανέμορφη, αλλά φτωχή και μια κακάσχημη που όμως είναι πλούσια. Τα βράδια κοιμάται ανάμεσά τους. Όταν γυρίζει από τη μεριά της άσχημης, τη βλέπει και από το κακό του κάνει μέρες βροχερές και χειμωνιάτικες. Όταν πάλι γυρίζει προς την όμορφη κάνει ηλιόλουστες, ανοιξιάτικες μέρες.
Γι'αυτό ο Μάρτης μία κλαίει και μια γελά.


Ακόμη, η παράδοση λέει ότι οι τελευταίες μέρες του Μάρτη ονομάζονται «μέρες της γριάς» ή «γριές» γιατί πιστεύεται ότι αυτές τις μέρες τις έκλεψε από τον Φεβρουάριο για να τιμωρήσει μια γριά η οποία μίλησε περιφρονητικά γι'αυτόν.
Η γρια, δήθεν, παρόλες τις παλαβομάρες του Μάρτη, κατάφερε να διασώσει το νεογέννητο αρνάκι της και στο τέλος του μήνα σίγουρη για το θρίαμβό της και για την επερχόμενη καλοκαιρία τού είπε με αυθάδεια: «Πριτς Μάρτη μου, γλύτωσα τα'αρνάκι μου». Τότε κι αυτός βάλθηκε να την τιμωρήσει και τράβηξε την κακοκαιρία του για να παγώσει τη γριά και το αρνάκι.


Ο λαός λέει ακόμη σχετικά με τα μετεωρολογικά καπρίτσια του μήνα:

«Μάρτης γδάρτης και κακός παλουκοκάφτης».

«Το Μάρτη ξύλα φύλαγε
μην κάψεις τα παλούκια».


«Το Μάρτη φύλα τ'άχυρα
μη χάσεις το ζευγάρι (τα βόδια)
και φύλαγε και το ψωμί
μη χάσεις το κοπέλι».


«Ο Μάρτης ως το γιόμα το ψοφάει
κι ως το βράδυ το βρωμάει».


Το τελευταίο λέγεται γιατί η παγωνιά του Μαρτιάτικου πρωινού μπορεί να σκοτώσει και η απογευματινή ζέστη είναι ικανή να αποσυνθέσει το θύμα του κρύου.

Περπερούνα

Η Περπερούνα, με διάφορα άλλα ονόματα συγγενικά, είναι ένα έθιμο του κύκλου της Ανοίξεως και αποβλέπει στην βροχή που είναι απαραίτητη για τα σπαρτά. Συνήθως νέα κορίτσια στολισμένα με πράσινα φυλλώματα και λουλούδια περιέρχονταν στους δρόμους και τα σπίτια τραγουδώντας το ανάλογο τραγούδι-επίκληση για βροχή. Εικάζεται η πιθανότητα να έχει τις ρίζες του στα Ελευσίνια Μυστήρια και ο Φωριέλ το θεωρεί πανάρχαιο.

    Περπερούνα περπατεί,
περπατεί καμαρωτή
και τον Θιόν παρακαλεί
για να στείλη μια βροχή
μια βροχή καλή καλή
για ν'ανθίσουν τα λειβάδια
να φυτρώσουν τα σιτάρια
να μεθύσουν τ'αμπελάκια
να καρπίσουν σταφυλάκια.
Μπάρες μπάρες τα νερά
στα χωράφια τα ξερά
καθ'αστάχυ ένα ταγάρι
κάθε κλήμα ένα πιθάρι.
Εις τους κάμπους μας χαρές
οι βραγιές τους νοτερές
τα κρασιά μας σαν νερό
τα γεννήματα σωρό
για να χαίροντ' οι φτωχοί
βάνοντάς τα στο σακκί
να βογγάη ο μυλωνάς
και να σκάζ' ο αλευράς.


    Ο Μάρτιος λοιπόν, ο πρώτος (κάποτε) μήνας του χρόνου και αρχή του καλοκαιριού.Την πρωτομαρτιά, λέγουν, πέφτει απ' τον ουρανό το κάρβουνο στη γης, να ζεσταθεί η γης κι από τότες αρχινούν οι ζέστες.
Την αστάθεια του καιρού, που παρατηρείται τον Μάρτιο στη χώρα μας και αποβαίνει πολλές φορές ολέθρια για φυτά και ζώα, η λαϊκή φαντασία αποδίδει στο δύστροπο χαρακτήρα του Μαρτίου, τον οποίο προσωποποιεί, όπως και τους άλλους μήνες.


    Αρκετοί μύθοι ζητούν να αιτιολογήσουν, γιατί ο Μάρτης, "μια γελά και μια κλαίει". Σύφφωνα με κάποια αθηναϊκή παράδοση, ο Μάρτης είχε δυο γυναίκες, την μια πολύ όμορφη και φτωχή, την άλλη πολύ άσχημη και πολύ πλούσια. Ο Μάρτης κοιμάται στη μέση. Όταν γυρίζει από την άσχημη, κατσουφιάζει και σκοτινιάζει όλος ο κόσμος, όταν γυρίζει από την όμορφη, γελάει, χαίρεται και λάμπει όλος ο κόσμος. Αλλά τις περισσότερες φορές γυρίζει από την άσχημη, γιατί αυτή είναι πλούσια και θρέφει και τη φτωχή και όμορφη.
Άλλη μύθοι εξηγούν γιατί ο Μάρτης έχει 31 ημέρες και ο Φεβρουάριος 28. Είναι πολύ γνωστές οι παραδόσεις για την απολιθωμένη γριά που ο Μάρτης τη μαρμάρωσε μαζί με τα κατσίκια της.
Όπως κάθε αρχή στη ροή του χρόνου, έτσι και η πρώτη Mαρτίου θεωρείται ότι προσφέρεται και για μετεωρολογικές και μαντικές παρατηρήσεις.
Στις δεισιδαιμονίες τέλος, τις σχετικές με την πρώτη Μαρτίου - ως αρχή του χρόνου - ανήκει και η συνήθεια της ψευδολογίας (π.χ. στα Μέγαρα).Την Πρωτομαρτιά έχουν έθιμο να γελούν το Μάρτη.Θα πουν ένα ψέμα για να γελάσουν κάποιον. "Γελούμε το Μάρτη, για να μας πάει καλά"...




Καλό μας μήνα λοιπόν, μακάρι να μας πάει καλά!!